Εκφυλιστική Νόσος Σπονδυλικής Στήλης

Η εκφυλιστική νόσος της σπονδυλικής στήλης δεν αποτελεί μια μοναδική «ασθένεια», αλλά είναι ένας ευρύς όρος που περιγράφει προοδευτική φθορά των δομών της σπονδυλικής στήλης — κυρίως των μεσοσπονδύλιων δίσκων και των σπονδυλικών αρθρώσεων — που συμβαίνει με την πάροδο του χρόνου. Σε μεγάλο βαθμό η εκφύλιση είναι φυσιολογικό μέρος της γήρανσης: περίπου όλοι οι ενήλικες έχουν κάποιο βαθμό εκφύλισης μετά τα 40, αν και δεν έχουν όλοι συμπτώματα.

Η εκφύλιση μπορεί να αφορά:

• Δίσκους: που χάνουν νερό και ύψος με αποτέλεσμα να γίνονται λιγότερο ελαστικοί.

• Αρθρώσεις: όπου αναπτύσσονται φθορές και οστεόφυτα (bone spurs) λόγω οστεοαρθρίτιδας.

• Σπονδυλικούς σωλήνες ή νεύρα: όταν παραμορφώσεις προκαλούν στένωση ή πίεση.

  Ο όρος σπονδύλωση (spondylosis) χρησιμοποιείται για να περιγράψει εκφυλιστικές αλλοιώσεις της σπονδυλικής στήλης από διάφορες αιτίες, συχνά υποδηλώντας αρθριτικές αλλαγές.

  Αίτια και Παράγοντες Κινδύνου

  Τα κύρια αίτια είναι:

  1. Ηλικία (φυσιολογική φθορά): Τα μεσοσπονδύλια διαστήματα και οι αρθρώσεις φθείρονται με το χρόνο, χάνουν υγρασία και αφήνουν τα οστά να πιέζονται μεταξύ τους.

  2. Κληρονομικότητα: Ορισμένοι άνθρωποι έχουν γενετική προδιάθεση για ταχύτερη εκφύλιση.

  3. Τραυματισμοί/Μικροκακώσεις: Προηγούμενοι τραυματισμοί μπορούν να επιταχύνουν τη φθορά.

  4. Παχυσαρκία & Στάση Σώματος: Επιβαρύνουν τη σπονδυλική στήλη.

  5. Κάπνισμα: Μειώνει την αιμάτωση στους δίσκους και επιδεινώνει τη φθορά.

Συμπτώματα

Η εκφυλιστική νόσος μπορεί να ποικίλλει πολύ από άτομο σε άτομο, αλλά συνήθως περιλαμβάνει:

Πόνος

• στον αυχένα (cervical) ή στη μέση (lumbar) που μπορεί να είναι χρόνιος ή διαλείπων, και ενδέχεται να χειροτερεύει με κίνηση, καθιστή θέση ή άρση βάρους.

Δυσκαμψία

• δυσκολία στην κίνηση, ειδικά το πρωί ή μετά από αδράνεια.

Νευρολογικά συμπτώματα

• μούδιασμα, μυρμήγκιασμα, αδυναμία στα άκρα λόγω πίεσης νεύρων.

Επιπλέον προβλήματα

• Σπονδυλική στένωση: στένωση του σπονδυλικού σωλήνα που μπορεί να προκαλέσει πόνο στα πόδια ή αδυναμία μετά από περπάτημα.

• Ριζοπάθεια / ισχιαλγία: όταν νεύρα πιέζονται από εκφυλισμένους δίσκους.

Πώς Διαγιγνώσκεται

Η διάγνωση γίνεται με κλινική εκτίμηση + απεικονιστικές εξετάσεις:

• Ιατρικό ιστορικό & κλινική εξέταση: αξιολόγηση πόνου, κινητικότητας, αντανακλαστικών.

• Ακτινογραφίες: δείχνουν απώλεια ύψους δίσκου και οστεοφυτικά σημεία.

• MRI / CT: λεπτομερής απεικόνιση των δίσκων, νεύρων και σπονδυλικής στήλης.

Η MRI θεωρείται ιδιαίτερα χρήσιμη για τις προεγχειρητικές εκτιμήσεις, ειδικά στις περιπτώσεις πίεσης νεύρων και νευρολογικών ευρημάτων.

Θεραπεία

Συντηρητική (πρώτης γραμμής)

Οι περισσότεροι ασθενείς ανταποκρίνονται καλά στην συντηρητική θεραπεία:

Φυσικοθεραπεία

• Ενδυνάμωση μυών του κορμού

• Βελτίωση στάσης σώματος

• Διατάσεις και κινησιοθεραπεία

Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ)

• Αναλγητική και αντιφλεγμονώδη δράση

Προσαρμοσμένη άσκηση και διαχείριση βάρους

• Μείωση επιβάρυνσης στη σπονδυλική στήλη

Ενέσεις / χειρισμοί πόνου

• Για έντονα συμπτώματα με νευρολογικά στοιχεία

Χειρουργική

Συνήθως εξετάζεται όταν:

• υπάρχει συνεχής έντονος πόνος που δεν υποχωρεί με συντηρητικά μέτρα

• υπάρχουν σοβαρά νευρολογικά συμπτώματα (π.χ. μυϊκή αδυναμία, απώλεια ελέγχου ουροδόχου κύστης)

• αιτία είναι σπονδυλική στένωση ή σοβαρή αστάθεια που προκαλεί συμπίεση νεύρων

Κοινές επεμβάσεις περιλαμβάνουν:

• αποσυμπίεση νεύρων

• σπονδυλοδεσία (fusion)

• αφαίρεση οστεοφύτων ή τμημάτων δίσκου
  ανάλογα με την παθολογία που αντιμετωπίζεται.