Χειρουργική Αντιμετώπιση Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης (FAI)

Η Σύγχρονη Προσέγγιση για την Πρόληψη της Πρώιμης Οστεοαρθρίτιδας Ισχίου

Η μηροκοτυλιαία πρόσκρουση (Femoroacetabular Impingement – FAI) αποτελεί σήμερα μία από τις συχνότερες αιτίες πόνου στο ισχίο σε νέους και δραστήριους ενήλικες και αναγνωρίζεται ως βασικός προδιαθεσικός παράγοντας για την ανάπτυξη πρώιμης οστεοαρθρίτιδας ισχίου.

Η χειρουργική αντιμετώπιση της FAI στοχεύει στη διόρθωση των ανατομικών ανωμαλιών, στην προστασία του αρθρικού χόνδρου και του επιχείλιου χόνδρου (labrum) και στη διατήρηση της φυσικής άρθρωσης.

Τι είναι η Μηροκοτυλιαία Πρόσκρουση (FAI);

Η FAI είναι μια παθολογική κατάσταση κατά την οποία υπάρχει ανώμαλη επαφή μεταξύ:

• της κεφαλής/αυχένα του μηριαίου και

• της κοτύλης του ισχίου

κατά τη διάρκεια της κίνησης, κυρίως στην κάμψη και έσω στροφή.

Η επαναλαμβανόμενη πρόσκρουση οδηγεί σε:

• βλάβες επιχείλιου χόνδρου,

• αποκόλληση αρθρικού χόνδρου,

• σταδιακή εκφύλιση της άρθρωσης.

Τύποι Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης

1 CAM FAI

Χαρακτηρίζεται από:

• απώλεια της φυσιολογικής σφαιρικότητας της μηριαίας κεφαλής,

• πάχυνση στον αυχένα του μηριαίου.

Πιο συχνή σε:

• νεαρούς άνδρες,

• αθλητές.

Οδηγεί κυρίως σε χόνδρινες βλάβες.

2 Pincer FAI

Χαρακτηρίζεται από:

• υπερκάλυψη της κοτύλης,

• βαθιά ή ανατομικά προσανατολισμένη κοτύλη.

Πιο συχνή σε:

• γυναίκες μέσης ηλικίας.

Οδηγεί κυρίως σε βλάβες επιχείλιου χόνδρου.

3 Μικτή Μορφή

• Συνδυασμός CAM και Pincer

• Η συχνότερη μορφή στην κλινική πράξη.

Συμπτώματα FAI

• πόνος στη βουβωνική χώρα,

• πόνος κατά την κάμψη/στροφή ισχίου,

• δυσκαμψία,

• «πιάσιμο» ή μπλοκάρισμα άρθρωσης,

• μειωμένη αθλητική απόδοση.

Συχνά ο πόνος επιδεινώνεται:

• στο κάθισμα,

• στο ανέβασμα σκάλας,

• στο αυτοκίνητο.

Διάγνωση

Κλινική εξέταση:

• θετικό FADIR test,

• περιορισμός έσω στροφής.

Απεικόνιση:

• ακτινογραφίες ειδικών λήψεων,

• μαγνητική τομογραφία (MRI/MRA) για labrum,

• CT scan για τρισδιάστατη αξιολόγηση.

Πότε Ενδείκνυται Χειρουργείο;

Η χειρουργική αντιμετώπιση ενδείκνυται όταν:

• αποτυγχάνει η συντηρητική θεραπεία,

• υπάρχει επιβεβαιωμένη ανατομική παραμόρφωση,

• ο ασθενής είναι νέος και δραστήριος,

• δεν υπάρχει προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα.

Η FAI δεν χειρουργείται προληπτικά, αλλά λειτουργικά.

Χειρουργικές Τεχνικές FAI

1 Αρθροσκόπηση Ισχίου (Gold Standard)

Η πλέον διαδεδομένη μέθοδος.

Περιλαμβάνει:

• CAM osteoplasty (αφαίρεση οστικής προπέτειας),

• acetabuloplasty (διόρθωση υπερκάλυψης),

• συρραφή ή αποκατάσταση labrum,

• αποκατάσταση χόνδρου.

Πλεονεκτήματα:

• ελάχιστα επεμβατική,

• μικρότερη νοσηλεία,

• ταχύτερη αποκατάσταση.

2 Ανοικτή Χειρουργική με Χειρουργική Εξάρθρωση

Εφαρμόζεται σπάνια σε:

• σοβαρές παραμορφώσεις,

• αποτυχία αρθροσκόπησης.

Προσφέρει πλήρη ορατότητα αλλά με:

• μεγαλύτερη νοσηρότητα.

Αποκατάσταση μετά FAI Surgery

• βακτηρίες για 2–4 εβδομάδες,

• πρώιμη κινητοποίηση,

• σταδιακή ενδυνάμωση,

• αποφυγή κάμψης >120° αρχικά.

Επιστροφή:

• καθημερινές δραστηριότητες: 6–8 εβδομάδες,

• αθλητισμός: 4–6 μήνες.

Αποτελέσματα Χειρουργικής FAI

Σύμφωνα με μεγάλες σειρές:

• 80–90% βελτίωση πόνου,

• βελτίωση λειτουργικότητας,

• καθυστέρηση ή πρόληψη αρθροπλαστικής.

Καλύτερα αποτελέσματα σε:

• ασθενείς <40 ετών,

• χωρίς αρθρίτιδα.

Επιπλοκές

• νευροπάθεια από έλξη,

• υποτροπή συμπτωμάτων,

• ατελής διόρθωση,

• εξέλιξη οστεοαρθρίτιδας.

Η εμπειρία του χειρουργού είναι καθοριστική.

Μακροπρόθεσμη Σημασία

Η χειρουργική FAI:

• δεν αναστρέφει αρθρίτιδα,

• αλλά προστατεύει την άρθρωση,

• διατηρεί φυσικό ισχίο,

• επιτρέπει δραστήρια ζωή.

Αποτελεί επέμβαση διατήρησης άρθρωσης (joint preservation surgery).

Πηγές

• American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS)

• International Society for Hip Preservation Surgery (ISHA)

• Ganz R – Femoroacetabular Impingement Concept

• Journal of Bone and Joint Surgery

• American Journal of Sports Medicine

• Journal of Hip Preservation Surgery

• Campbell’s Operative Orthopaedics

• Hospital for Special Surgery (HSS) – Hip Preservation