Επανακαθήλωση Επιχείλιου Χόνδρου & Αποκατάσταση Σταθερότητας Ώμου
Το πρόσθιο εξάρθρημα του ώμου αποτελεί το συχνότερο εξάρθρημα του ανθρώπινου σώματος, ιδιαίτερα σε νέους, αθλητές και άτομα με έντονη δραστηριότητα.
Στο 80–90% των περιστατικών προκαλείται ρήξη του επιχείλιου χόνδρου (Bankart lesion), ο οποίος αποτελεί βασικό σταθεροποιητικό στοιχείο της άρθρωσης.
Η οριστική χειρουργική αντιμετώπιση αυτής της κάκωσης είναι η αρθροσκοπική Bankart Repair, δηλαδή η επανακαθήλωση του επιχείλιου χόνδρου και η αποκατάσταση της πρόσθιας σταθερότητας του ώμου.
Τι είναι το Bankart lesion;
Το Bankart lesion είναι αποκόλληση του πρόσθιου-κατώτερου επιχείλιου χόνδρου και του πρόσθιου θυλάκου από την ωμογλήνη.
Ο επιχείλιος χόνδρος λειτουργεί ως “δαχτυλίδι” που βαθαίνει την ωμογλήνη και σταθεροποιεί την κεφαλή του βραχιονίου.
Όταν αυτός αποκολληθεί:
-
ο ώμος χάνει τη σταθερότητά του
-
αυξάνεται ο κίνδυνος νέων εξαρθρημάτων
-
δημιουργείται αίσθημα “ανασφάλειας” στις κινήσεις
Ειδικά σε αθλητές overhead (βόλεϊ, χάντμπολ, τένις) ή σε κακώσεις υψηλής ενέργειας, η βλάβη είναι συχνά πιο εκτεταμένη.
Πότε χρειάζεται Bankart Repair;
Η χειρουργική αποκατάσταση ενδείκνυται όταν υπάρχει:
2.1 Υποτροπιάζουσα αστάθεια
Επαναλαμβανόμενα εξαρθρήματα ή υπεξαρθρήματα.
2.2 Αίσθηση “φεύγει ο ώμος” σε συγκεκριμένες κινήσεις
Π.χ. ρίψη, απαγωγή – έξω στροφή.
2.3 Συμπτωματική πρόσθια αστάθεια σε νέους ασθενείς
Η διεθνής βιβλιογραφία δείχνει ότι οι νέοι (<25 ετών) έχουν έως 90% πιθανότητα υποτροπής χωρίς χειρουργείο.
2.4 Υψηλές απαιτήσεις – αθλητές ή εργαζόμενοι με βάρος
Απαιτείται πλήρης σταθερότητα.
2.5 Τεκμηριωμένη βλάβη Labrum/Bankart σε μαγνητική
Τι προσφέρει η επέμβαση Bankart Repair;
Η επέμβαση:
-
επανακαθηλώνει τον επιχείλιο χόνδρο
-
συρράπτει και ενισχύει τον πρόσθιο θύλακο
-
αποκαθιστά τη σταθερότητα της άρθρωσης
-
μειώνει στο ελάχιστο την πιθανότητα νέου εξαρθρήματος
-
επιτρέπει επιστροφή σε αθλητισμό υψηλού επιπέδου
Τα ποσοστά επιτυχίας σε εξειδικευμένα κέντρα αγγίζουν το 90–95%.
Πώς γίνεται η επέμβαση;
Η σύγχρονη τεχνική είναι αρθροσκοπική, χωρίς “ανοικτές” τομές.
4.1 Αναισθησία
-
γενική
ή -
διασκαληνικό block (περιοχική) σε συνδυασμό με ήπια νάρκωση
4.2 Τεχνική
Η αρθροσκόπηση γίνεται μέσω 2–3 πολύ μικρών τομών.
Βήματα:
-
Έλεγχος της άρθρωσης για labrum tear, βλάβες οστών (Hill-Sachs, glenoid bone loss) κ.ά.
-
Καθαρισμός και ανανέωση του σημείου πρόσφυσης στην ωμογλήνη.
-
Τοποθέτηση ειδικών αγκυρών (suture anchors).
-
Ράμματα που επαναφέρουν τον επιχείλιο χόνδρο στη φυσική του θέση.
-
Σύσφιξη του θυλάκου για περαιτέρω σταθερότητα.
Διάρκεια επέμβασης: 45–90 λεπτά
Νοσηλεία: Συνήθως αυθημερόν ή 24 ώρες.
Μετεγχειρητική Πορεία
5.1 Ακινητοποίηση
Ο ασθενής φέρει ειδικό νάρθηκα (sling) για:
-
3–4 εβδομάδες σε απλές περιπτώσεις
-
έως 6 εβδομάδες σε αθλητές ή εκτεταμένες ρήξεις
5.2 Φυσικοθεραπεία (σταδιοποίηση)
Στάδιο 1: 0–4 εβδομάδες
-
προστασία
-
περιορισμένες παθητικές κινήσεις
-
έλεγχος πόνου και οιδήματος
Στάδιο 2: 4–8 εβδομάδες
-
προοδευτική αύξηση τροχιάς
-
ήπιες ισομετρικές ασκήσεις
Στάδιο 3: 8–12 εβδομάδες
-
μυϊκή ενδυνάμωση στροφικού πετάλου
-
σταθεροποίηση ωμοπλάτης
Στάδιο 4: 3–6 μήνες
-
αθλητική επανένταξη
-
ειδική προπόνηση για overhead δραστηριότητες
Επιστροφή σε αθλητισμό επαφής: 4–6 μήνες
Πλήρης απόδοση: 6–8 μήνες
Πιθανές Επιπλοκές
Σπάνιες όταν η επέμβαση γίνεται σε εξειδικευμένο κέντρο:
-
δυσκαμψία ώμου
-
υποτροπή αστάθειας (2–10%)
-
ερεθισμός ή μετατόπιση αγκύρας (πολύ σπάνιο)
-
πόνος στην έξω στροφή αρχικά
-
καψουλίτιδα (σπάνια)
Η σωστή αποκατάσταση μειώνει στο ελάχιστο τα ποσοστά επιπλοκών.
Πλεονεκτήματα της Αρθροσκοπικής Bankart Repair
-
πολύ μικρές τομές
-
ελάχιστος μετεγχειρητικός πόνος
-
ταχύτερη ανάρρωση
-
άριστο αισθητικό αποτέλεσμα
-
διατήρηση της φυσιολογικής ανατομίας
-
υψηλά ποσοστά επιτυχίας
-
ελάχιστο τραύμα στους ιστούς
-
επιτρέπει επιστροφή σε αθλητισμό υψηλών απαιτήσεων
Πότε προτιμάται διαφορετική τεχνική;
Σε περιπτώσεις με μεγάλη οστική βλάβη:
-
Glenoid bone loss >20–25%
-
μεγάλη Hill-Sachs βλάβη “engaging”
τότε μπορεί να απαιτηθεί:
-
Latarjet procedure
-
bone grafting
-
remplissage
Ο ορθοπαιδικός επιλέγει την κατάλληλη μέθοδο για σταθερότητα μακράς διάρκειας.
Συμπέρασμα
Η αρθροσκοπική Bankart Repair αποτελεί τη χρυσή τυπική θεραπεία για πρόσθια αστάθεια ώμου λόγω ρήξης επιχείλιου χόνδρου.
Προσφέρει:
-
αποκατάσταση της σταθερότητας
-
υψηλά ποσοστά επιτυχίας
-
επιστροφή σε όλες τις δραστηριότητες
-
χαμηλή πιθανότητα νέου εξαρθρήματος
Είναι επέμβαση που, όταν εκτελείται από εξειδικευμένο ορθοπαιδικό ώμου, προσφέρει οριστική λύση στο πρόβλημα της αστάθειας.
Πηγές
-
American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS)
-
American Shoulder and Elbow Surgeons (ASES)
-
International Society of Arthroscopy, Knee Surgery and Orthopaedic Sports Medicine (ISAKOS)
-
Hospital for Special Surgery – Sports Medicine Institute
-
Mayo Clinic – Shoulder Instability Treatment Guidelines
-
Burkhart & Provencher – The Athlete’s Shoulder
-
Rockwood and Matsen – The Shoulder
